Biuro rachunkowe TAX-LEX sp. z o.o. sp. k. | ul. Podstarościch 6, 01-573 Warszawa | tel.: +48 608 123 354 | kancelaria@tax-lex.eu | Zapraszamy

Obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności (MPP) w ujęciu praktycznym

Od 1 listopada 2019 roku wprowadzono do systemu podatkowego obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności. Nie oznacza to jednak, że wszystkie transakcje zostały objęte tym mechanizmem.

Kiedy występuje obowiązkowy MPP

Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT w treści faktury objętej obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności podatnik zobowiązany jest umieścić wyrazy "mechanizm podzielonej płatności". Kiedy zatem obowiązek ten występuje? Obowiązek ten dotyczy wyłącznie faktur, w których wartość sprzedanych, udokumentowanych tą fakturą, towarów i usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT przekracza kwotę 15.000 zł lub jej równowartość, jeżeli faktura została wystawiona w walucie obcej. Wyłączeniu z obowiązku zamieszczania na fakturach informacji "mechanizm podzielonej płatności" podlegają podatnicy korzystający ze zwolnienia przedmiotowego lub podmiotowego. Wystawiane przez nich faktury nie wykazują bowiem kwot podatku.

Uwaga!

Jeżeli faktura dokumentuje zakup wielu towarów lub usług, z których tylko część jest wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, ale należność z niej wynikająca jest równa bądź wyższa niż kwota 15.000 zł (brutto), faktura powinna zawierać w swej treści oznaczenie „mechanizm podzielonej płatności”. Taka sytuacja wyczerpuje bowiem obie przesłanki obowiązkowego MPP – kwota należności przekracza 15.000 zł i faktura dokumentuje sprzedaż towarów/usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

 

Skutki braku oznaczenia „mechanizmu podzielonej płatności”

Odpowiedzialność sprzedawcy

Wystawca faktury, który mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zamieści w treści faktury oznaczenia „mechanizm podzielonej płatności” powinien przede wszystkim niezwłocznie poinformować o tym nabywcę. Z uzasadnienia projektu zmiany do ustawy o VAT wynika, że wystawca faktury może zawiadomić nabywcę w dowolnej formie i może to uczynić nawet przed wystawieniem faktury korygującej. Następnie powinien wystawić i dostarczyć nabywcy fakturę korygującą zawierającą wymagane oznaczenie. Najistotniejszy w tego typu sytuacjach będzie bowiem sposób dokonania płatności przez nabywcę. Jeżeli kupujący zapłaci należność wynikającą z faktury w systemie podzielonej płatności mimo braku takiego oznaczenia w treści faktury, ochroni sprzedawcę przed sankcją.

Zgodnie z art. 106e ust. 12 ustawy o VAT - w przypadku stwierdzenia, że podatnik wystawił fakturę bez specjalnego oznaczenia "mechanizm podzielonej płatności" naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustali dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT wykazanej na tej fakturze. Jeżeli zatem faktura o wartości brutto przekraczającej 15.000 zł nie będzie zawierać wymaganego oznaczenia a będzie dokumentować tylko w jednej pozycj nabycie towarów/usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT to sankcja będzie mogła zostać naliczona wyłącznie od wartości kwoty podatku należnego wynikającego z tej jednej pozycji.

Odpowiedzialność nabywcy

Jeżeli transakcja podlegała na mocy obowiązujących przepisów obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności a nabywca otrzymał od sprzedawcy fakturę bez wymaganego oznaczenia i nie dokonał płatności w systemie MPP, organ podatkowy uprawniony jest do ustalenia sankcji. Wysokość sankcji dla nabywcy odpowiada 30% kwoty VAT przypadającej na towary/usługi wymienione w ustawie o VAT. W uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o VAT Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że nabywca musi być zorientowany co do przedmiotu transakcji, bowiem to on inicjuje płatność i odpowiada za wybór formy płatności. Nabywca nie może polegać więc wyłącznie na informacjach przekazanych mu przez sprzedawcę, który może chcieć uniknąć MPP.

Organ podatkowy nie będzie ustalał sankcji wobec nabywcy jeżeli ureguluje on zobowiązanie wynikające z faktury w inny sposób, pod warunkiem, że sprzedawca rozliczy całą kwotę podatku VAT wynikającą z faktury. W takim przypadku może okazać się koniecznym uzyskanie od sprzedawcy oświadczenia, że transakcja została zaewidencjonowana w rejestrze sprzedaży a podatek VAT z niej wynikający został rozliczony.

 

Jak płacić?

Od 1 listopada 2019 r. wszyscy podatnicy niezależnie czy posiadają status czynnego podatnika VAT, czy też są podatnikami VAT zwolnionymi, dokonując płatności za zakupy towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, o ile kwota należności ogółem wynikająca z faktury dokumentującej zakup przekracza 15.000 zł (lub równowartość tej kwoty), mają obowiązek zastosować mechanizm podzielonej płatności. Jednocześnie, zgodnie z art. 108e ustawy o VAT podatnicy, którzy dokonują dostawy oraz nabyć towarów/usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT zobowiązani są posiadać rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w SKOK otwarty w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, prowadzony w walucie polskiej. W praktyce nabywca realizując zapłatę w systemie podzielonej płatności wskazuje w zleceniu:

  • kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty VAT wynikającej z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności,
  • kwotę odpowiadającą całości albo części wartości sprzedaży brutto,
  • numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność,
  • numer, za pomocą którego dostawca towaru lub usługodawca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.

    Następnie bank (SKOK) przekazuje środki w wykonaniu zlecenia przelewu na właściwe konta:
  • kwotę odpowiadającą kwocie podatku - na rachunek VAT
  • pozostałą kwotę - na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy w banku albo na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej.

Nowe przepisy dotyczące stosowania mechanizmu podzielonej płatności nie przewidują możliwości zapłaty w tym systemie w innych formach niż przelew, czyli np. zapłaty kartą płatniczą. Dotyczy to zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego mechanizmu podzielonej płatności.

 

Nowe pozycje dotyczące MPP w deklaracjach VAT

Celem wyodrębnienia podatników, którzy zobligowani są do wystawiania faktur ze specjalnym oznaczeniem, w deklaracjach VAT dodano w części F zawierającej informacje dodatkowe, pole z numerem 69. Zaznaczenie tej opcji stanowi informację dla organu podatkowego, że w okresie rozliczeniowym podatnik wystawił co najmniej jedną fakturę z obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności. W związku z tym od 1 listopada 2019 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju w sprawie wzorów deklaracji dla podatku VAT (Dz. U. z 2019 r. poz. 2104), które wprowadziło nowe wzory deklaracji VAT-7, VAT-7K, VAT-8, VAT-9M oraz objaśnienia do deklaracji. Nowe wzory deklaracji obowiązują począwszy od rozliczenia za listopad 2019 r. lub - w przypadku rozliczeń kwartalnych - za IV kwartał 2019 r.

Autor: Sylwia Pinkiewicz