Biuro rachunkowe TAX-LEX sp. z o.o. sp. k. | ul. Podstarościch 6, 01-573 Warszawa | tel.: +48 608 123 354 | kancelaria@tax-lex.eu | Zapraszamy

Biała lista podatników VAT - nowe obowiązki i nowe sankcje

Biała lista podatników VAT - artykuł na blogu TAX-LEX

Zapewne nie raz słyszałeś, że przed dokonaniem transakcji należy sprawdzić status swojego kontrahenta jako podatnika VAT. Czynność ta stanowi element dobrych praktyk rekomendowanych przez organy skarbowe i świadczy o należytej staranności nabywcy. Obecnie, składając zapytanie sprawdzający otrzymuje jedynie informację czy dany podmiot jest czy nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.


Co się zmieni ?

Od dnia 1 września 2019 roku wprowadzony zostanie elektroniczny rejestr nazwany „Białą listą podatników VAT”. Będzie on prowadzony przez szefa KAS. Informacje w nim zawarte będą dotyczyły nie tylko aktualnego statusu podmiotu jako podatnika VAT, ale także dane historyczne. Ma się w nim znaleźć historia podmiotu jako podatnika VAT  za ostatnie pięć lat - informacja o wpisie, o odmowie rejestracji, o wykreśleniu oraz o przywróceniu podmiotowi statusu podatnika VAT. Dodatkowo wykaz będzie zawierał numery rachunków bankowych każdego podatnika VAT. Tworząc rejestr organy będą korzystały z danych zawartych m.in. w zgłoszeniach rejestracyjnych i aktualizacyjnych NIP-8. Warto więc zawczasu upewnić się, że dopełniliśmy wszystkich obowiązków w tym zakresie i zgłosiliśmy organom skarbowym wszystkie posiadane rachunki bankowe.

Dlaczego to takie ważne?

Ponieważ przelew na rachunek inny niż ten widniejący w bazie podatników VAT uniemożliwi zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów.  Obowiązujące już przepisy z zakresu podatku dochodowego obligują do dokonywania rozliczeń między podmiotami w formie bezgotówkowej jeśli wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności przekracza 15.000 zł netto. Jeżeli wartość transakcji przekracza 15.000 zł, a podatnik dokona płatności gotówką, traci możliwość zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w takiej części, w jakiej przekroczony został ustalony limit. Przyjęta zmiana dodatkowo uzależnia prawo podatnika do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów od dokonania przelewu na rachunek wskazany w wykazie podatników VAT.

Ale to nie koniec sankcji…

Wraz ze zmianą ustawy o podatku od towarów i usług dokonano również nowelizacji Ordynacji podatkowej wprowadzając regulację stanowiącą o odpowiedzialności solidarnej nabywcy - podatnik będzie odpowiadał solidarnie za zaległości podatkowe kontrahenta do wysokości podatku VAT wynikającego z transakcji, jeżeli dokonał płatności na rachunek inny niż ten zawarty w wykazie.

 

Przykład

Spółka M nabyła od spółki H usługi o łącznej wartości 20.000 zł netto. Transakcja udokumentowana jest fakturą - płatność w terminie 7 dni, na rachunek bankowy prowadzony w banku X. Spółka H zgłosiła urzędowi skarbowemu fakt posiadania rachunku w banku Y i Z. Spółka M przed dokonaniem płatności nie zweryfikowała danych zawartych w elektronicznej bazie podatników VAT i zrealizowała przelew na rachunek wskazany w fakturze. Ponieważ rachunek Spółki H prowadzony w  banku X nie widnieje w rejestrze podatników VAT, Spółka M nie może uznać wydatków poniesionych na zakup usług jako kosztu uzyskania przychodów. Dodatkowo solidarnie odpowiada za zobowiązania Spółki H do wysokości podatku VAT wynikającego z faktury.

 

Koło ratunkowe

Negatywnych konsekwencji przekazania środków na niezgłoszony przez kontrahenta rachunek można uniknąć jedynie w jednym przypadku - zawiadamiając Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego dla wystawcy faktury o zaistniałej sytuacji. Termin na złożenie zawiadomienia wynosi 3 dni od dnia zlecenia przelewu.

Tak jak większość wprowadzanych zmian w przepisach podatkowych, tak i te uregulowania uzasadnia się koniecznością uszczelnienia systemu podatkowego i zminimalizowaniem ryzyka nieświadomego udziału podmiotów w karuzelach VAT.  trudno jednak zgodzić się z taką argumentacją. W rzeczywistości omawiane przepisy obarczą podatników dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi i przerzucą na nabywcę odpowiedzialność za zaniechania dostawcy - wystawcy faktury. Dodatkowo negatywnie należy ocenić rozwiązanie przyjęte dla uchylenia się nabywcy od skutków wykonania przelewu na niezgłoszony rachunek bankowy. Wymaga się bowiem od podatnika aby doniósł na swego kontrahenta do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Prawidłowa konstrukcja systemu podatkowego nie powinien przewidywać rozwiązań, w którym podatnicy ponoszą konsekwencje działań bądź zaniechań, na które nie mają żadnego wpływu. Nie powinna również odwoływać się do źle kojarzących się praktyk i wymagać od podatników denuncjacji.

Opisane zmiany wejdą w życie od 1 września 2019 roku, sankcje zaś zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2020 roku.